ผู้เขียน หัวข้อ: สมุนไพร ชะมดต้น มีทั้งประโยชน์ เเละ สรรพคุณดีอย่างไร  (อ่าน 5 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

24-11-2017 , 08:37:15
  • Newbie
  • *
  • กระทู้: 11
  • เพศ: ชาย
    • ดูรายละเอียด


สมุนไพรชะมดต้น
ชะมดต้นเป็นพืช
อันมีชื่อพฤกษศาสตร์ว่า Abelmoschus moschatus Medik subsp moschatus
จัดอยู่ในตระกูล Malvacaea
ราษฎรบางถิ่นเรียก ฝ้ายผีก็มี  มีชื่อสามัญว่า musk   mallow หรือ  Abel  muskพืชประเภทนี้เป็นไม้ล้มลุก อายุปีเดียว ลำต้นตั้งชัน แตกกิ่งบางส่วนอาจสูงได้ถึง  ๒  เมตร ใบเป็นใบผู้เดียวเรียงสลับกัน รูปหัวใจปนรูปไข่ โคนใบเว้า ขอบใบเว้าเป็น ๓-๕  แฉก ใบที่ปลายยอดจะเล็ก แฉกลึกและแคบกว่าใบที่อยู่ใกล้โคนต้น ผิวใบมีขนรูปดาวทั้งยัง ๒ ด้าน ก้านใบยาว ดอกมักออกคนเดียวๆตามซอกใบ สมุนไพร ดอกใหญ่มีกลีบเลี้ยง ๕  กลีบ เชื่อมชิดกันบนหลอด ปลายแยกเป็น  ๕  แฉก กลีบดอกเป็น  ๕  กลีบ เชื่อมชิดกันที่โคน สีเหลืองสด โคนกลีบสีแดงเข้ม เกสรเพศผู้มีจำนวนไม่น้อย เชื่อมติดกันเป็นท่อยาว   รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ มี ๕ ช่อง ก้านเกสรเพศเมียยาวแทงพ่นท่อเกสรเพศผู้ ปลายแยกเป็น  ๕  แฉก ผลเป็นฝัก แตกได้ รูปรีแกมรูปไข่ เป็นเฟืองตามยาว ปลายเรียวแหลม ยาว  ๖.๓-๗.๕  ซม. ด้านในฝักมี  ๕  ช่อง แต่ละช่องมีเมล็ดไม่น้อยเลยทีเดียว เมล็ดรูปไต มีกลิ่นฉุน หมอแผนไทยเรียกพืชจำพวกนี้ว่า “เทียนฉมต” หรือ“เทียนชะมด”   มีชื่อสามัญด้านการค้าว่า Ambrette seed หรือ Grains d’Ambrette ใช้เป็นยาแก้เสมหะรวมทั้งดีพิการ แก้ลมให้คลื่นไส้ (ขับลม) เป็ยยาเย็น บำรุงธาตุ ยาบำรุง แก้อาการเกร็ง เมื่อเอามาบดกับนมใช้ทาแก้หิดหรือแก้คันได้ ถ้าเกิดเอาเมล็ดมาบดจะได้กลิ่นราวกับเหมือนกลิ่นชะมดเช็ด ผงเทียนชะมดใช้โรยในตู้สำหรับเก็บเสื้อผ้า เพื่อกันไม่ให้แมงมากินเสิ้อผ้าแล้วก็ทำให้เสื้อผ้ามีกลิ่นหอมหวน ทั้งใช้ผสมทำบุหงา น้ำมันที่ระเหยง่ายที่ได้จากการกลั่นเทียนชะมดที่ใช้ปรุงน้ำหอมให้กลิ่นคงทนถาวร
 
ประโยชน์ทางยา
ชะมดเช็ด (civet) เป็นเครื่องยาที่มีกลิ่นหอมหวน ได้จากเมือกของไขของตัวชะมดเช็ดหมดทั้งตัวผู้และก็ตัวเมีย ที่ถูไว้ตามไม้ที่ปักให้หรือที่ซี่กรงที่ขังสัตว์ไว้
แบบเรียนสรรพคุณยาโบราณ ชะมดเช็ด มีกลิ่นหอมฉุน ใช้เป็นยาบำรุงใจให้ชุ่มชื่นกระชุ่มกระชวย เป็นยาชูกำลัง ใช้เป็นเครื่องหอมนอกเหนือจากนั้นยังคงใช้เป็นตัวทำให้น้ำหอมอยู่ทน (fixative) ด้วย ก่อนนำชะมดเช็ดมาใช้ แพทย์แผนไทยมักฆ่าฤทธิ์ก่อน โดยผสมกับหัวหอมเล็กหรือผิวมะกรูดที่หั่นให้เป็นฝอยละเอียด ใส่ลงไปในช้าพลูหรือช้อนเงิน   นำไป ลนลานไฟเทียนจนกระทั่งชะมดนั้นละลาย และก็มีกลิ่นหอมหวนดีแล้วก็เลยกรองเอาน้ำมันชะมดไปใช้เป็นยาถัดไป ชะมดจำพวกอื่นๆที่ให้  “ชะมดเช็ด”ชะมดเช็ดที่ใช้ในยาไทยนั้น ยังอาจได้จากชะมดจำพวกอื่นๆในตระกูล  Viverridae   ที่เจอในประเทศไทยอีก ๒ ชนิด คือ
๑.ชะมดชนิดแผงหางบ้อง
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Viverra  zibetha Linnaeus
มีชื่อสามัญว่า large Indian civet
เป็นชะมดที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ขนาดวัดจากจมูกถึงปลายหางราว ๗๕-๘๕  เซนติเมตร หางยาว ๓๕-๔๕  เซนติเมตร น้ำหนักตัว ๘-๙ โล พื้นลำตัวมีสีเทาหรือสีน้ำตาล เหลือง มีจุดดำกระจัดกระจายอยู่ทั่วๆไป ข้างคอมีแถบดำ ๓ แถบ แล้วก็แถบขาว  ๒  แถบ พาดผ่านจากไหล่ ๒ ข้าง มีลายดำเป็นเส้นยาวไปถึงโคนหาง ตรงกลางภายหลังจากหัวถึงโคนหางมีขนสีดำตั้ง หางมีลายเป็นบ้อง มีขาวสลับดำ  ๕-๗  ปล้อง ปลายหางสีดำ ปลายเท้าสีน้ำตาลไหม้ เล็บหดกลับได้ครึ่งเดียวชะมดแผงหางข้อเป็นสัตว์ที่ทำมาหากินในช่วงกลางคืน และชอบอยู่ตามลำพังคนเดียวในป่าทึบ ปีนต้นไม้เก่ง แม้กระนั้นพบมากอยู่บนพื้นดินมากยิ่งกว่าบนต้นไม้ ช่วงกลางวันหลบนอนในที่ป่าทึบหรือในโพรงดิน ต่อมกลิ่นอยู่ที่บริเวณตูด ใกล้โคนหาง จะขัดของเหลวจากต่อมนี้กับต้นไม้ เพื่อแสดงเขตแดนรวมทั้งติดต่อสื่อสารระหว่างกัน โดยยิ่งไปกว่านั้นในฤดูผสมพันธุ์กลิ่นดังที่กล่าวมาแล้วจะแรงมาก เป็นสัตว์ค่อนข้างจะขวยเขิน  มักวิ่งหลบหนีมากกว่าจะต่อสู้กับศัตรูชะมดแผงหางข้อโตสุดกำลังเมื่อแก่ราว  ๒  ปี ผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี มีท้องนาน  ๖๐-๗๒  วัน ออกลูกครั้งละ  ๒-๔  ตัว แก่ถึงราว  ๑๐  ปี กินสัตว์เล็กๆเช่น หนู งู  นก แมลงแล้วก็ไข่แมลง ผลไม้รวมทั้งหน่อไม้ลางประเภทเป็นของกินพบในประเทศประเทศอินเดีย พม่า จีนตอนใต้ ลาว  เวียดนาม กัมพูชา รวมทั้งทุกภาคของไทย โดยเฉพาะภาคใต้
๒.ชะมดแผงสันหางดำ
มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Viverra  magaspila Blyth (ชื่อพ้อง Viverra  civettina  Blyth)
มีชื่อสามัญว่า  large – spotted  civet
เป็นชะมดขนาดใหญ่   ขนาดวัดจากปลายจมูกถึงโคนหางยาว  ๗๒-๘๕ ซม. หางยาว  ๓๐-๓๗ ซม. น้ำหนักตัว  ๘-๙  กก. พื้นตัวสีเนื้อคละเคล้าเทา มีจุดดำขนาดใหญ่ที่ข้างลำตัว สีข้าง รวมทั้งต้นขา ขาสี่ดำ มีขนเป็นสันสีดำจากคอถึงหาง ปลายหางสีดำ จากกลางหางถึงโคนหางมีบ้องสีดำ  ๔-๕  ปล้อง หน้าออกจะยาว ตีนสีน้ำตาลแก่   หางสั้น ขายาว ต่อมกลิ่นอยู่ที่บริเวณตูด ใกล้โคนหาง จะขัดของเหลวจากต่อมนี้ถึงต้นไม้ เพื่อแสดงขอบเขตแล้วก็ติดต่อและทำการสื่อสารระหว่างกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในฤดูผสมพันธุ์ กลิ่นดังกล่าวข้างต้นจะแรงมาก ชะมดแผงสันหางดำถูกใจอาศัยอยู่บริเวณป่าทึบเกลื่อนกลาดๆออกหากินตัวเดียว ชอบออกหากินตอนค่ำคืน กลางวันนอนซ่อนตัวรอบๆตามป่าทึบหรือตามทุ่งที่มีต้นไม้ขึ้นรกๆการสืบเผ่าพันธุ์แล้วก็ของกินหากินที่เสมือนชะมดแผงหางบ้อง พบในประเทศไทย เมียนมาร์ ลาว  เวียดนาม เขมรและในทุกภาคของไทย